.
Tựa truyện: Bà Bovary (Madame Bovary)
Tác giả: Gustave Flaubert
Dịch giả: Bạch Năng Thi
Nhà xuất bản Văn học 1989
.
~oOo~
.
Ngay khi bắt tay vào tìm hiểu tác phẩm này từ mấy tháng trước, tôi đã hi vọng có thể kết hợp giữa việc viết tiểu luận về nó cho bộ môn mình theo học với việc đưa nó lên Reading Cafe. Bà Bovary của Gustave Flaubert không chỉ là tác phẩm mà tôi vô cùng yêu thích mà còn là một tiểu thuyết được xem là một trong những đỉnh cao của văn chương thế giới, vì vậy việc nó cuối cùng cũng góp mặt trong danh mục Reading Cafe đối với tôi cũng được xem là một niềm vui nho nhỏ.
Bà Bovary là một tác phẩm kinh điển, một cái tên quen thuộc mà chắc là người yêu mến văn học nào cũng từng có lần nghe thấy. Nhưng cũng như nhiều tác phẩm kinh điển khác, dường như đối với nhiều độc giả trẻ hiện nay, Bà Bovary mang hơi hướm già cỗi, kinh viện, xa lạ và dĩ nhiên là hoàn toàn khó nuốt. Tôi cũng từng cảm thấy như vậy. Song đây là một tác phẩm mà tôi mạo muội nghĩ rằng tất cả những ai yêu sách, mê đọc sách đều nên đọc, không phải vì nó là một cái tên sáng chói có thể làm sang cho danh mục sách đã đọc của cá nhân mỗi người mà bởi, tôi tin, hầu hết người mê sách đều sẽ tìm thấy bản thân mình trong kiệt tác của Flaubert.
Tác phẩm này kể về nàng Emma Bovary, có anh chồng là bác sĩ trung cấp tên Charles. Emma lớn lên trong bầu không khí lãng mạn thế kỷ XIX ở Pháp, trong truyện hiệp sĩ của Walter Scott và thơ của Larmatine. Sách là người dẫn đường của nàng. Nàng yêu sách. Yêu đến nỗi, nàng đem cả mơ mộng trong sách vào thế giới thực. Nàng đi tìm tình yêu lý tưởng, nàng khao khát cuộc đời lừng lẫy, nàng mơ ước tự do nhưng cả cuộc đời nàng chỉ góp nhặt được những thứ tầm thường, những thứ cuối cùng không chỉ hủy hoại niềm tin mù quáng của Emma mà còn buộc nàng phải tìm đến cái chết để được giải thoát.
Bi kịch vỡ mộng của Emma Bovary là một bi kịch rất điển hình, thường được xét đi xét lại khi các nhà nghiên cứu văn học soi chiếu tác phẩm. Nhưng bỏ qua tất cả các vấn đề học thuật ấy, đặt Emma Bovary vào thế gần gũi với người đọc, đừng xem nàng là hiện thân của một kiệt tác xa xôi cao vợi, chúng ta sẽ cảm thấy một phần của nàng trong chính mình. Bao nhiêu lần trong đời chúng ta đã cảm thấy mộng tưởng của mình vỡ nát trước vòng xoáy cuộc đời? Bao nhiêu lần chúng ta khi rời mắt khỏi trang sách diệu kỳ đang đọc, ngước nhìn đời sống và cảm thấy một nỗi niềm cô đơn bất tận – một nỗi cô đơn mà đôi lúc còn chẳng thể lý giải nguyên do? Nếu các bạn đều đã có lần cảm thấy như thế, hãy tìm đọc Bà Bovary, chia sẻ bi kịch của Emma Bovary, của chính Flaubert và cũng để tìm sự đồng cảm cho bản thân mình.
Flaubert từng nói: “Bà Bovary, đó là tôi!” (Madame Bovary, c’est moi!). Tôi nghĩ rằng, có lẽ rất nhiều bạn đọc trẻ sau khi dẹp đi hết những ái ngại rất dễ hiểu trước một tác phẩm kinh điển như Bà Bovary để cầm sách lên đọc cũng sẽ bật thốt lên câu nói ấy trong suốt quá trình đồng hành cùng Emma Bovary. Bà Bovary trở thành kiệt tác trong văn học thế giới trước hết không phải vì vô vàn công trình nghiên cứu học thuật xoay quanh nó mà bởi hơn 150 năm qua, biết bao độc giả đã tìm thấy mình trong câu chuyện này. Và đó mới là điều làm nên sự bất hủ cho Bà Bovary.
Chiễm Phong
